Spor ve Performans Psikolojisi Nedir?

SPOR VE PERFORMANS PSİKOLOJİSİ NEDİR?

Spor psikolojisi genel itibariyle psikolojik ilkelerin spor alanına uygulanmasını içeren bir alandır. Bunun yanında spor ve egzersizin de psikoloji üzerindeki etkisi bu alan içerisinde araştırılmaya devam edilmektedir. Spor psikolojisi zihin-vücut bağlantısını çok iyi kullanan ve üzerinde çok araştırmalar yapılmış ve yapılmaya devam eden görece yeni lakin gelecek vadeden bir alandır. Spor psikologlarının araştırmacı kimliklerinin yanında performansı geliştirici programlar üretmek, koordineli şekilde uygulamak, çeşitli psikolojik değerlendirme tekniklerini kullanmak ve danışmanlık yapmak gibi  uygulamacı rolleri de bulunmaktadır.

Spor, hem katılımcılar hem de oyuncular için oldukça güçlü duygular uyandırır. Ünlü Amerikan psikoloji profosörü Lazarus’a göre zihin üç kısımdan meydana gelmektedir. Bunlar; düşünce, motivasyon ve duygudur ve üçü birlikte davranışlarımızı şekillendirir. Ruh halinin etkisini spor oyunları içerisinde değerlendirirsek, sporda üstün performans göstermek için sporcunun ruh hali ve duygu durumunun farkında olması; bunun yanında öz düzenleme becerilerini bilmesi ve kendi kendine koyduğu uzun ve kısa vadeli hedeflere bağlılık oluşturması gerekmektedir. Nitekim elit sporcular kendilerine dair farkındalığı yüksek olan kişilerdir. Bir çoğu için bu farkındalığı yakalamak kendiliğinden öğrenilip sezgi ile pekiştirilse de yine de çeşitli durumlarda uygulanabilecek sistematik  strateji geliştirilmesi gerekir.

Performans geliştirme şüphesiz yeni bir alandır ve temellerini spor psikolojisinin ilkelerinden alır; keza teknikler ilk önce çeşitli spor alanlarında denenip daha sonradan hayatın başka alanlarına uyarlanabilmiştir. Şuanda da performans hayatımızın içinden bir kavram olup günümüzün hemen her anında çeşitli şekillerde karşımıza çıkar: Sınav olan bir öğrenci, proje sunumu yapan bir çalışan, tiyatro yapan bir sanatçı, veyahut müsabakalarda ülkesini temsil etmek üzere koşan bir sporcu…

Psikolojinin, diğer bir deyişle çeşitli ruh hallerinin bireyin performansına etkisi çokça sorgulanmıştır ve araştırılmıştır. Çoğu kişi ruh halinin kendiliğinden oluştuğunu düşünüp kontrol altına alınamayacağını iddia etse de araştımalar bunun yanlış bir görüş olduğunu göstermiştir. Öz-güven gibi ruh halini kontrol etmede de bireyin iradesi işlev görür ve bilinçli bir şekilde ruh hali manipüle edilebilir. Birey göstereceği performansa dair ne kadar becerikli olursa olsun uygun şekilde yönlendirilmediği ve motivasyon-konsantrasyon sevilerindeki düşüklük gibi zihinsel faktörler devreye girerse bu durum bireyin başarılı olmasını olumsuz seviyede etkileyecektir. Bu da bize şunu gösteriyor ki zihinsel faktörler performansta göz ardı edilemez.

PERFORMANS NEDİR?

Profesyonel veya amatör olsun genel anlamda tüm sanatçılar Olimpik Oyunların görünüşünü ve ihtişamını esas itibariyle kendi işlerine benzetirler. Sonuçta alan ne olursa olsun her yerde performans performans değil midir?  Bir sporcunun olimpik rekoru kendi sahasında, müsabaka haricinde kırmasından ziyade olimpiyatlarda kendine ayrılan yer ve zamanda kendini göstermesi ve o süre zarfında rekoru kırması önemli olandır. Aynı örnek şarkıcılar için de verilebilir. Sahne öncesi çalışmaların çok iyi gitmesi evet önemlidir; lakin sahneye çıktığı an seyircilerin karşısında kendine ayrılan o vakitte ve yerde parçasını nasıl seslendireceği önemlidir. Nitekim konferansta sunum yapan, iş görüşmesine giden, dans eden veya sınava giren öğrencide de olduğu gibi alanda profesyonel olunsun veya olunmasın performans hayatımızın her anında karşımıza çıkmaktadır.

İyi bir performansçı olmak istiyorsanız becerilerinizi nasıl sergileyeceğinizi öğrenmeniz gerekir. Bu görev de nasıl performans gösterdiğinizi bilmekten geçer. Müziğin ve şarkı söylemenin temel kurallarını öğrendikten ve belli bir beceriye sahip olduktan sonra aynı becerileri her perfomansda aynı tutarlılıkla göstereceğinizden emin olamazsınız. İzleyecileri görünce panik olan ve akabıninde kaslarının gerilip şarkı söylemesine ve hareket etmesine engel olan bir şarkıcı sizce neler yaşamaktadır? Halbuki teknik ve fiziksel bilgisi gayet yerinde bu sanatçının…

Hepimiz yapabileceğimizin en iyisini yapmak isteriz. Hatta kimimize büyük bir potansiyelimiz olduğu dahi söylenmiş olabilir. Lakin araştırmalar bireylerin normal yaşam süreçleri içerisinde yüzde beş ile yirmi arasında potansiyellerini gerçekleştirdiklerini bulgulamıştır. Peki diğer yüzde seksen ile doksan beş sizce nereye gitti? Potansiyele sahip olmak, komplike ve çok yönlü  bir kavramdır. Keşfetmeyi deneyene kadar ne kadar sahip olduğunu dahi bilemediğimiz bir kavramdır. Nitekim bu potansiyel içimizde keşfedilene kadar sessiz bir şekilde kalmaktadır. Çeşitli kültürel ve sosyal güçler potansiyelimizi saklı tutabildiği gibi, bireyin kendine inanmaması ve bu potansiyeli nasıl kullanacağını bilmemesi de bu süreçte etkili olabilir.

Salt potansiyele odaklanmak çok da işlevsel değildir; buna karşın disiplin, yaratıcılık, direnç, istikrarlılık, cesaret ve güven gibi iyi bir performans için gerekli niteliklere odaklanmak uzun vadede daha çok işimize yaracaktır. Çünkü performansımızın sonucunu kontrol edemeyiz; bu sonuçta çevre ve diğerleri gibi bir çok etken de devreye girer. Fakat neler yapabileceğinizi bilip disiplinli bir şekilde çalışırsanız; hataları başarıya giden yaşam anları olarak görüp direnç gösterirseniz ve kendinize bu sürecde güvenirseniz iyi bir performans için elinizden geleni yapmış olursunuz ve çıkan sonuç olumsuz da olsa sizi hayal kırıklığına uğratmaz çünkü sonuç odaklı olmak yerine süreç odaklı olmuş yani ani yaşamış olursunuz. Nitekim üstün bir performans, başarısızlık korkusundan ziyade güvenli ve optimist bir tavrı; karmaşık bir zihin yerine zihinsel sakinliği ve ileri seviyede konsantrasyonu; güçsüzlük hissi yerine kontrolün farkındalığını; kontrol edilemeyen bir gerilimin yerine çeşitli tekniklerle öğrenilmiş fiziksel rahatlamayı ve vücudumuzun ve aynı zamanda etrafımızdakilerin olağan üstü farkındalığını kapsamaktadır.

Bir sanatçı, öğrenci ve sporcu olarak böyle bir sonucu arzulamaz mıydınız? Böyle bir yaşantıdan fazlasıyla memnun kalmaz mıydınız?

ELİT PERFORMANSÇILARIN ÖZELLİKLERİ

Şayet araştırmaların da belirttiği gibi performansın zihinsel kısmı başarı için bu kadar elzemse o vakit kendi ideal performans durumunuzun neleri içereceğini belirlemek de sizin elinizdedir. Elit performansçılar da kendilerinin ideal performans durumlarını, bilinçli veya bilinçsiz olsun, fark eden ve o özellikleri çeşitli tekniklerle muhafaza eden kişilerdir.

Araştırmalar gösteriyor ki üstün performans gösteren kişilerin belirli karakterteristik özellikleri bulunmaktadır:

•           Korkusuzluk hissi

•           Performans süresince anksiyete ve uyarılmayı düzenleyebilme yetisi

•           Performans süresince pozitif düşünce ve imgeleri muhafaza etme

•           Yüksek seviyede öz güven

•           Uzun süre konsantrasyonu koruyabilme becerisi

•           Başarma azmi

•           Disiplinize edilmiş düşünce

•           Performansı kontrol altına alabilme yetisi

Bu özellikler içerisinde sizin de dikkat edebileceğiniz üzere performans sırasında negatif hiç bir düşünceye yer yoktur. Nitekim olumsuz bir tavır ve düşünme şekli vücutta gerilim yaratarak konsantrasyonun bozulmasına ve kişininin başarıçağına dair kendine güvenini yitirmesine neden olacaktır. Negatif düşünce ikliminin yerine arzu edilen fiziksel ve teknik reaksiyonların gösterilmesini sağlayacak psikolojik ve duygusal bir atmosfer yaratılması gerekmektedir. Böyle bir atmosferi yaratmak da düşünce süreçlerinizi fark etmekden geçmektedir.

Güncel Eğitim ve Seminerler

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

APA SERTİFİKALI AKILCI DUYGUSALCI…

Albert Ellis Enstitüsü, New YorkAkılcı Duygusalcı Davranışçı Terapi (REBT)&Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT) Yöntemleri ilePsikoterapiAPA Sertifikalı...

ÇOCUKLUK ÇAĞI PSİKOPATOLOJİLERİNE GİRİŞ

ÇOCUKLUK ÇAĞI PSİKOPATOLOJİLERİNE GİRİŞ Bu eğitimin amacı, çocukluk çağı psikopatolojilerine ilişkin bilgi dağarcığımızı gözden geçirmek, olgular...

OKUL OLGUNLUĞUNU DEĞERLENDİRME EĞİTİMİ

OKUL OLGUNLUĞUNU DEĞERLENDİRME EĞİTİMİ 8 Kasım 2014 Okula Hazır Mıyım?  Bu eğitimin amacı, ilkokula başlayacak olan çocukların fiziksel,...

EFT (EMOTIONAL FREEDOM TECHNIQUES) EĞİTİMİ

  EFT (EMOTİONAL FREEDOM TECHNİQUES) EĞİTİMİ DUYGUSAL ÖZGÜRLÜK TEKNİĞİ PSK. EMEL KALINKILIÇ 9 Kasım 2014 EFT, dünyada binlerce psikoterapist tarafından...

NEFES TERAPİSİ (REBİRTHİNG BREATHWORK)

‘Yeniden Doğuş’ Nefes Çalışması (Rebirthing Breathwork) Eğitimci: Viola Edward 7-8 Mart 2015 Eğitimin Tanıtımı Nefes çalışması iyileşme, kişisel gelişim...

'BEN NASIL BEN OLDUM' SANATLA…

“BEN NASIL BEN OLDUM” KİŞİSEL GELİŞİM GRUP ÇALIŞMASI SANATLA TERAPİ TEKNİKLERİYLE KADINLARIN BENLİK ALGISININ GELİŞTİRİLMESİ 4-11-18-25 Kasım/...

ÇOCUKLA OYUN ATÖLYESİ

EBEVEYNLER ve UZMANLAR İÇİN 'ÇOCUKLA OYUN ATÖLYESİ' 27 Ekim-24 Kasım-22 Aralık-26 Ocak-23 Şubat-23 Mart-27 Nisan-25 Mayıs-22...

0-6 YAŞ ÇOCUK DEĞERLENDİRME, İZLEM…

0-6 YAŞ ÇOCUK DEĞERLENDİRME, İZLEM VE AİLE EĞİTİMİ Eğitimciler: Doç.Dr.Şebnem Soysal 21-22 Şubat 2015 Eğitimin amacı:  0-6 yaş arası...

olguonv2
danismanlik1

Haberiniz Olsun